İthalatçılar İçin Akreditif Açtırma Teklif Mektubunu Doldururken 7 Önemli Detay

13 Kasım 2026 · Özgür EKER (CDCS)

İthalatçı firmanın bankasına verdiği akreditif açtırma teklif mektubu, akreditifin temel belgesidir. Banka akreditifi bu mektuptaki bilgilere göre açar, ihracatçı da ödemeyi alabilmek için belgelerini akreditif şartlarına göre hazırlar. Mektupta yapılan küçük bir hata; ihracatçı belgelerinde uyumsuzluğa, tadilat masrafına, sevkiyatta gecikmeye ve hatta ödemenin reddedilmesine yol açabilir.

Aşağıda, teklif mektubunu doldururken en sık gözden kaçan 7 önemli detayı, mektuptaki bölümlerin sırasına göre ve ilgili UCP 600 hükümleriyle birlikte ele alıyoruz.

1. Akreditif Türünü ve Kullanım Şeklini Net Seçin

Mektubun üst bölümünde gayrikabilirücu, teyitli, teyitsiz, vadeli, kabul kredili, görüldüğünde ödemeli, karışık ödeme ve devredilebilir seçenekleri bulunur. Bu seçimler akreditifin tüm yapısını belirler.

• Gayrikabilirücu (geri dönülemez): UCP 600 Madde 3'e göre akreditifte yazılmasa bile her akreditif geri dönülemezdir. Yine de seçimi açıkça işaretlemek, belirsizliği ortadan kaldırır.
• Ödeme şekli: Madde 6 uyarınca akreditif; ibrazda ödeme, vadeli ödeme, poliçe kabulü veya iştira yöntemlerinden hangisiyle kullanılacağını belirtmelidir. Vadeli veya kabul kredili seçtiyseniz, ödeme vadesi alanının da buna uygun doldurulması gerekir.
• Poliçe: Madde 6(c) gereği akreditif, amir (yani sizin firmanız) üzerine çekilmiş bir poliçeyle kullanılacak şekilde açılamaz. Poliçe isteniyorsa bankanız veya muhabir banka üzerine keşide edilmelidir.
• Teyit: Teyitli akreditifte ihracatçı, amir bankanın taahhüdüne ek olarak teyit bankasının taahhüdünü de alır (Madde 8). Teyit masrafının kime ait olduğunu satıcınızla önceden netleştirin.
• Devredilebilir: Madde 38'e göre akreditif ancak özellikle "transferable" olarak belirtilmişse devredilebilir. Satıcınızın aracı olduğunu bilmiyorsanız bu seçeneği işaretlemeyin.

2. Lehdar Bilgilerini, Tutarı ve Toleransı Eksiksiz Yazın

Lehdarın adı ve adresi, satış sözleşmesindeki ve proformadaki bilgilerle birebir tutarlı olmalıdır. Ticari faturanın lehtar tarafından düzenlenmiş görünmesi ve akreditif amiri adına düzenlenmesi gerekir (Madde 18). Madde 14(j) adreslerin belgelerde birebir aynı olmasını aramaz, ancak aynı ülke içinde olmalarını ister. Yine de ad ve unvandaki bir yazım hatası, belgelerde uyumsuzluk tartışması doğurabilir.

Akreditif tutarını para birimiyle birlikte rakam ve yazıyla tutarlı biçimde yazın. "Varsa Tolerans" alanını boş bırakmak yerine ne istediğinizi net belirtin. UCP 600 Madde 30'a göre tutar, miktar veya birim fiyat için kullanılan "about" ya da "approximately" ifadesi en fazla ±%10 toleransa izin verir. Bu ifadeler kullanılmadığında ve akreditif belirli bir tolerans öngörmediğinde, koşullar sağlanırsa mal miktarında ±%5 tolerans uygulanabilir. Madde 30'un ayrıntıları dikkatle okunmalıdır, çünkü bu hükümler birbirinden farklı koşullara bağlıdır.

3. Teslim Şekli, Navlun, Sigorta ve Masrafları Birbiriyle Uyumlu Seçin

Teslim şekli (FOB, CFR, CIF gibi), navlun ve sigorta tercihleri birbiriyle çelişmemelidir. Örneğin CIF teslim şeklinde navlun ve sigorta satıcının sorumluluğundayken, mektupta sigortanın "bankanız tarafından" ya da "firmamızca" yaptırılacağını işaretlemek çelişki yaratır. Teslim şekli, istenen taşıma belgesi ve sigorta belgesi tek bir bütün olarak düşünülmelidir.

Sigorta belgesi istiyorsanız Madde 28'e dikkat edin. Akreditifte sigorta tutarı belirtilmezse sigorta tutarı, malların CIF veya CIP değerinin en az %110'u olmalıdır. Mektuptaki "malın %10 fazlası üzerinden" ifadesi bu kuralla uyumludur. Ayrıca sigorta belgesinde kuvertür notları (cover note) kabul edilmez.

Masraflar bölümünde "Türkiye dışındaki tüm masraflar" ve "iskonto masrafları" için lehdara veya firmanıza ait olma seçeneği vardır. Madde 37(c) uyarınca masraflar lehtara ait olsa bile tahsil edilemezse amir banka bu masrafları ödemekle yükümlü kalır. Mektubun Diğer Şartlar bölümünün 4. maddesinde de mal bedeli, komisyon ve masraf gibi doğmuş ve doğabilecek tüm ödeme yükümlülüklerinin firmanıza ait olduğu kabul edilmektedir. Bu yüzden "lehdara" seçeneğini işaretlemek, masrafın sonunda size yansımayacağı anlamına gelmeyebilir.

4. Tarihleri Birlikte Planlayın: Son Yükleme, Akreditif Vadesi ve İbraz Süresi

Mektupta üç ayrı süre bulunur: son yükleme tarihi, akreditif vadesi ve yüklemeden sonra vesaik ibraz vadesi. Bunları ayrı ayrı değil, birlikte değerlendirin.

• İbraz, akreditifin vade tarihinde veya öncesinde yapılmalıdır (Madde 6(e)).
• Taşıma belgesi içeren bir ibraz, yükleme tarihinden sonra en geç 21 takvim günü içinde yapılmalıdır; ancak her durumda akreditifin vade tarihinden geç olmamalıdır (Madde 14(c)). Mektupta farklı bir süre yazarsanız bu süre geçerli olur.
• Vade tarihi veya ibraz için son gün, ibrazın yapılacağı bankanın kapalı olduğu bir güne denk gelirse ilk banka iş gününe uzar. Ancak yükleme için tanınan son tarih bu şekilde uzamaz (Madde 29).
• "From", "to", "until", "between" gibi sözcükler belirtilen tarihi kapsar, "before" ve "after" ise kapsamaz. "On or about" ifadesi ise beş gün öncesi ile beş gün sonrasını kapsar (Madde 3).

Son yükleme tarihini ihracatçının üretim ve nakliye takvimine göre gerçekçi belirleyin. Aksi halde yükleme gecikmesi nedeniyle tadilat gerekir. Böyle bir durumun nasıl ortaya çıktığını Gemi Yük Almazsa Ne Olur? yazımızdaki örnek olayda anlattık.

5. Mal Tanımını Sade, Doğru ve Proformayla Uyumlu Yazın

Mektupta mal cinsini Türkçe ve İngilizce yazmanız, GTİP, miktar, birim fiyat ve menşe ülke bilgilerini de vermeniz istenir. Ticari faturadaki mal tanımı akreditifteki tanımla uyumlu olmalıdır (Madde 18(c)). Diğer belgelerde ise akreditifteki tanıma ters düşmeyen genel ifadeler kullanılabilir (Madde 14(e)). Bu nedenle mal tanımını gereğinden fazla ayrıntılı yazmayın. Her ayrıntı faturada aynen görülmek zorunda kalacağından, ihracatçı için uyumsuzluk riski artar.

Miktar, birim fiyat ve toplam tutar arasındaki aritmetik uyuma dikkat edin. Menşe ülke ile malın getirileceği ülke bilgileri, istediğiniz menşe şahadetnamesiyle çelişmemelidir.

Mektubun ticari fatura satırında "...tarih ...sayılı proformaya uygunluk aranacaktır" ifadesi için boş alan bulunur. Burada dikkatli olun. UCP 600 Madde 4'e göre akreditif, dayandığı satış sözleşmesinden ayrı bir işlemdir ve bankalar sözleşmeyle ilgilenmez. Proforma faturanın akreditifin ayrılmaz parçası yapılmaya çalışılması halinde amir bankanın sizi bundan vazgeçirmeye çalışması gerekir. Bu nedenle proformadaki mal tanımını, fiyatı ve şartları akreditif metninin kendisine yazmak, proformaya atıf yapmaktan daha güvenlidir.

6. Taşıma Şartlarını Netleştirin: Yükleme/Boşaltma Yeri, Kısmi Sevkiyat ve Aktarma

Vasıta (deniz, hava, kara), yükleme yeri ve boşaltma yeri bilgilerini akreditifte belirtilecek şekilde doğru yazın. Örneğin konşimento, akreditifte belirtilen yükleme limanından boşaltma limanına yapılan sevkiyatı göstermelidir (Madde 20). Liman adlarını ve ülkeyi tam yazmak, belgelerde farklı yorumlanmasını önler.

Kısmi sevkiyat: UCP 600 Madde 31'e göre kısmi kullanımlara ve kısmi yüklemelere izin verilir. Kısmi sevkiyat istemiyorsanız mektupta "Kabul Edilmez" seçeneğini açıkça işaretlemelisiniz. Aynı taşıma aracı ve aynı sefer için düzenlenen birden fazla taşıma belgesi takımı ise, aynı varış yerini gösterdikleri sürece kısmi yükleme sayılmaz.

Aktarma: "Kabul Edilmez" seçeneğini işaretlemiş olsanız bile, malların konteyner, treyler veya LASH mavnasıyla sevk edildiğini gösteren bir konşimentoda aktarma yapılacağının veya yapılabileceğinin yazılması kabul edilir (Madde 20(c)(ii)). Havayolu (Madde 23), kara taşımacılığı (Madde 24) ve en az iki farklı taşıma şeklini kapsayan belgeler (Madde 19) için de benzer hükümler vardır. Bu nedenle aktarmasız taşıma sizin için gerçekten kritikse, bunun nasıl ifade edileceğini bankanızla birlikte netleştirin.

Taşıma belgesinin malların güverte üzerinde olduğunu göstermemesi (Madde 26) ve temiz olması (Madde 27) da kural olarak aranır.

7. İstenen Belgeleri ve Özel Şartları Belgeyle Kanıtlanabilir Biçimde Yazın

Mektupta poliçe, konşimento (Clean on Board, bankanız emrine, firmanıza ihbarlı), ticari fatura, sigorta poliçesi, menşe şahadetnamesi, koli listesi, çeki listesi, sağlık sertifikası ve diğer belgeler için seçim yapılır. Her belge için adet ve orijinal/kopya sayısını açıkça belirtin.

• Orijinal ve kopya: Akreditifte istenen her belgenin en az bir orijinali ibraz edilmelidir. "In duplicate" gibi ifadelerle çok nüsha istendiğinde bir orijinal ve kalan sayıda kopya yeterlidir (Madde 17).
• İstenmeyen belge: İbraz edilmiş ama akreditifte istenmemiş belge dikkate alınmaz (Madde 14(g)). Bu yüzden gerçekten ihtiyaç duyduğunuz belgeleri listeleyin.
• Belgeye bağlanmayan şart: Akreditifte bir şart yer aldığı halde o şarta uyulduğunu gösteren belge istenmemişse, bankalar bu şartı yazılmamış sayar (Madde 14(h)). Özel şartlar bölümüne yazacağınız kalite veya durum şartlarını bir belgeye (örneğin muayene sertifikasına) bağlamazsanız size fayda sağlamaz.
• Belgeyi kimin düzenleyeceği: Belgeyi kimin düzenleyeceği yazılmazsa, belge işlevini yerine getiriyorsa banka onu ibraz edildiği şekilde kabul eder (Madde 14(f)). Sağlık sertifikası gibi belgelerde düzenleyen kurumu belirtmek isteyebilirsiniz.
• İhbar adresi: Konşimentoda alıcıya veya ihbar tarafına ait ayrıntıların parçası olarak firmanızın adresi ve iletişim bilgileri yer alıyorsa, bunların akreditifte belirtildiği gibi olması gerekir (Madde 14(j)). Adres ve telefon bilgilerini hatasız yazın.

Mektubun sonundaki Diğer Şartlar bölümünde akreditife UCP 600'ün uygulanacağı belirtilmektedir. Madde 1 gereği bu kurallar, akreditif metni bunu açıkça belirttiğinde uygulanır. Bu nedenle ilgili satırı silmeyin veya değiştirmeyin.

İnteraktif Akreditif Açtırma Teklif Mektubu Örneği

Aşağıdaki örnek akreditif açtırma teklif mektubunu doldurabilir, örnek verileri inceleyebilir ve yazdırabilir veya PDF olarak kaydedebilirsiniz.

İnteraktif teklif mektubunu aç

Bu form eğitim ve örnek inceleme amacıyla sunulmaktadır; bankaların kullandığı formlar farklılık gösterebilir.

İmzadan Önce Kontrol Listesi

Mektubu imzalamadan önce satış sözleşmesi, proforma fatura ve mektubu yan yana koyup ad, adres, tutar, tarih, mal tanımı ve teslim şekli bilgilerini tek tek karşılaştırın. Akreditif açıldıktan sonra yapılacak her değişiklik için amir bankanın, varsa teyit bankasının ve lehtarın onayı gerekir (Madde 10). Bu da zaman ve masraf demektir. Bu nedenle mektubu ilk seferde doğru hazırlamak, hem sizi hem de ihracatçıyı gereksiz tadilatlardan korur.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her bankanın teklif mektubu formatı ve akreditif şartları farklı olabilir. Kendi işleminiz için karar vermeden önce mektubun ve akreditif şartlarının ayrıca incelenmesi gerekir.

Tüm örnek olaylar　Ana sayfaya dön