AKREDİTİF DANIŞMANLIK Tecrübe ve Uzmanlığın Buluştuğu Nokta0 232 344 0 973Özgür EKER (CDCS)
Ana Sayfa / Örnek Olaylar / Ödeme Yöntemleri

Mal Mukabili ve Vesaik Mukabili Ödeme Arasındaki Farklar Nelerdir?

16 Kasım 2026 · Özgür Eker (CDCS) · Örnek Olay 63

Dış ticarette mal mukabili ödeme (Open Account) ile vesaik mukabili ödeme (Documentary Collections), malların ve belgelerin alıcıya ulaştırılma biçimi açısından birbirinden ayrılır. Bu fark, ihracatçının ödeme riskini ve mallar üzerindeki kontrolünü de etkiler.

Mal Mukabili Ödeme Nasıl İşler?

Mal mukabili yöntemde ihracatçı, malları ve ilgili belgeleri doğrudan alıcıya gönderir. Alıcıdan, faturada belirlenen tarihte ödeme yapması beklenir. Sevkiyattan sonra satıcının mallar üzerinde kontrolü kalmaz; bu nedenle alıcının güvenilirliği ve ödeme gücü büyük önem taşır.

Dünya ticaretinin yaklaşık %80’inde kullanılan bu yöntem, düzenli sevkiyat yapılan ve ödemelerin belirli aralıklarla gerçekleştirildiği ticari ilişkilerde yaygındır. İhracatçılar, ödeme riskini azaltmak amacıyla ticari alacak sigortası veya faktoringden yararlanabilir.

Vesaik Mukabili Ödeme Nasıl İşler?

Vesaik mukabili yöntemde mallar alıcıya sevk edilirken belgeler doğrudan alıcıya verilmez; bankalar aracılığıyla iletilir. Alıcı, bedeli ödediğinde veya vadeli poliçeyi kabul ettiğinde belgeler bankası tarafından kendisine teslim edilir.

Bu düzen, ihracatçının belgeler üzerinden mallar üzerinde belirli ölçüde kontrol sağlamasına yardımcı olur. İşlemler URC 522 – Tahsiller İçin Birörnek Kurallar çerçevesinde yürütülür. İhracatçı açısından mal mukabili ödemeye göre daha güvenli, akreditifli ödemeye göre ise daha az güvenli bir yöntemdir.

Mal Mukabili ve Vesaik Mukabili Ödeme Karşılaştırması

Belgeler, kontrol ve ödeme

Mal Mukabili (Open Account)

Belgeler doğrudan alıcıya gönderilir.

Satıcı, sevkiyattan sonra mallar üzerinde kontrol sahibi değildir.

Ödeme, faturada belirtilen tarihte beklenir.

Vesaik Mukabili (Documentary Collections)

Belgeler bankacılık kanalıyla iletilir.

Belgeler, ödeme veya vadeli poliçe kabulü üzerine teslim edilir.

Satıcı belgeler aracılığıyla belirli ölçüde kontrol sağlar.

Belgelerin Teslim Süreci Nasıl Farklılaşır?

Mal Mukabili

İhracatçı malları ve belgeleri gönderirAlıcı belgeleri alırBelirlenen tarihte ödeme

Vesaik Mukabili

İhracatçı malları sevk ederBelgeler bankalar aracılığıyla iletilirÖdeme veya poliçe kabulüyle belge teslimi

Bankalar Ödemeyi Garanti Eder mi?

Vesaik mukabili işlemlerde bankalar aracı olarak görev yapar. Aval hariç, ödeme sorumluluğu üstlenmezler. Bu nedenle belge tesliminin banka üzerinden yapılması, tek başına bir banka ödeme taahhüdü anlamına gelmez.

Sonuç

Mal mukabili ödemede belgelerin doğrudan alıcıya gönderilmesi, ihracatçının alıcının ödeme gücüne daha fazla güvenmesini gerektirir. Vesaik mukabili ödemede ise belgelerin bankalar aracılığıyla teslim edilmesi satıcıya belirli bir kontrol imkânı sağlar; ancak bankalar aval dışında ödeme sorumluluğu üstlenmez.