Poliçenin Devri ile Akreditif Alacağının Temliki Arasındaki Hukuki ve Operasyonel Farklar: Örnek Olay

14 Kasım 2026 · Özgür EKER (CDCS) · Örnek Olay 20

Dış ticarette poliçeden doğan alacak hakkının devri ile akreditif kapsamında doğabilecek alacak hakkının temliki, hukuki nitelikleri ve uygulanma yöntemleri bakımından birbirinden ayrılmaktadır.

Poliçe, kıymetli evrak niteliği taşıdığı için ciro ve teslim yoluyla devredilebilmektedir. Akreditif kapsamında henüz doğmamış ve uygun belge ibrazına bağlı olan alacak hakkı ise yazılı temlikname aracılığıyla üçüncü kişilere devredilebilmektedir.

Peki, iki ihracatçı aynı finansman ihtiyacıyla karşılaştığında neden farklı devir işlemleri gerçekleştirmek zorundadır?

Örnek Olay: İki İhracatçı, İki Farklı Alacak Devri

Türkiye'de faaliyet gösteren iki ihracatçı firmanın, yurt dışına gerçekleştirdikleri satışlardan kaynaklanan alacak haklarını üçüncü taraflara devretmek istediklerini varsayalım.

Birinci ihracatçının elinde, gerçekleştirdiği ticari işlem kapsamında düzenlenmiş bir poliçe bulunmaktadır.

İkinci ihracatçı ise akreditifli bir ihracat işlemi gerçekleştirmektedir. Ancak henüz akreditif şartlarına uygun belge ibrazında bulunmadığından, akreditif kapsamında doğabilecek alacak hakkı belirli bir şartın gerçekleşmesine bağlıdır.

Her iki ihracatçı da alacak hakkını devretmek istemesine rağmen uygulanacak yöntem aynı değildir.

Birinci İhracatçı: Poliçe Ciro ve Teslim Yoluyla Devredildi

Birinci ihracatçı, elinde bulunan poliçeden kaynaklanan haklarını başka bir tarafa devretmek istemektedir.

Poliçe kıymetli evrak niteliğinde olduğundan, devir işlemi poliçenin ciro edilmesi ve devralan tarafa teslim edilmesiyle gerçekleştirilmektedir.

Böylece poliçeden kaynaklanan hak ve alacak, ciro ve teslim işlemleri aracılığıyla üçüncü tarafa aktarılmaktadır.

İkinci İhracatçı: Akreditif Alacağı Yazılı Temliknameyle Devredildi

İkinci ihracatçının durumu farklıdır.

Bu ihracatçının devretmek istediği hak, akreditif kapsamında ileride doğabilecek bir alacağa ilişkindir.

Ancak söz konusu alacağın gerçekleşmesi, akreditif şartlarına uygun belge ibrazına bağlıdır.

İhracatçı, bu şartlı alacak hakkını üçüncü tarafa devretmek amacıyla yazılı bir temlikname düzenlemektedir.

Böylece poliçedeki ciro ve teslim yönteminden farklı olarak, akreditif kapsamında doğabilecek alacak hakkının devri yazılı temlik işlemiyle gerçekleştirilmektedir.

Poliçenin Devri ile Akreditif Alacağının Temliki Arasındaki Farklar

Akreditif Alacağının Temlik Edilmesi Ödeme Hakkının Kesinleştiği Anlamına Gelir mi?

Akreditif kapsamında alacak hakkının temlik edilmesi, bu alacağın mutlaka gerçekleşeceği anlamına gelmemektedir.

Çünkü henüz gerçekleşmemiş akreditif alacağının doğması, uygun belge ibrazı şartına bağlıdır.

Dolayısıyla yazılı temliknameyle devredilen hak ile akreditif kapsamında ödeme alınabilmesi için yerine getirilmesi gereken şartlar birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Sonuç

Örnek olayda her iki ihracatçı da alacak hakkını üçüncü tarafa devretmek istemiştir. Ancak poliçe ile akreditif alacağının hukuki yapıları farklı olduğundan, kullanılan devir yöntemleri de farklılaşmıştır.

Poliçeden kaynaklanan hak ve alacak ciro ve teslim yoluyla devredilirken, akreditif kapsamında henüz gerçekleşmemiş ve uygun ibraza bağlı olan alacak hakkı yazılı temlikname aracılığıyla devredilebilmektedir.

Bu ayrım, dış ticarette alacak haklarının devredilmesi sırasında hangi hukuki yöntemin kullanılacağının belirlenmesi açısından önem taşımaktadır.

← Tüm Örnek Olaylar