Ardiye Nedir? İthalat ve İhracatta Demuraj, Detention ve Ardiye Farkları
Ardiye, ticari malların depolandığı yeri ve depolama karşılığında ödenen ücreti ifade eder. Dış ticarette ise liman işletmesinin denetimindeki alanlarda konteynerlerin bekletilmesi ve bu hizmet için alınan ücret anlamında kullanılır.
Ardiye ile demuraj ve detention aynı masraf değildir. Farkı anlamak için konteynerin limana tahliyesinden limandan çıkışına ve boş konteynerin taşıyıcıya iadesine kadar geçen süreleri ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.
İthalatta Ardiye Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?
Denizyolu ithalatında ardiye, konteynerin gemiden limana indirilmesiyle başlar; konteyner liman sahasından ayrılana kadar devam eder. Liman işletmecisi bu süre için ardiye faturası düzenler. İthalat ardiyesinde taşıyıcının tanıdığı serbest süre uygulanmaz.
Grafik 1 — İthalatta ardiye süreci
İthalat Ardiye Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Ardiye tutarı, konteynerin limanda kaldığı süreye ve konteyner türüne göre değişebilir. Evyapport ithalat tarifesindeki 20 ve 40 ft konteynerler ile OOG ve reefer konteynerlere ait günlük ücretler aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.
Grafik 2 — Evyapport ithalat konteyner ardiye tarifesi
Birim: USD / gün / adet. Görseldeki değerler 2016 fiyatlarıdır; güncel fiyatlar değildir.
Ardiye, Demuraj ve Detention Arasındaki Fark Nedir?
Ardiye, konteynerin liman içinde beklemesi nedeniyle liman işletmesi tarafından tahsil edilen depolama bedelidir. Demuraj ise taşıyıcının tanıdığı serbest sürenin aşılmasıyla konteynerin limanda beklemesine ilişkin olarak taşıyıcı tarafından alınır. Detention, konteynerin liman dışında izin verilen süreden fazla tutulmasıyla ilgilidir.
Taşıyıcı, konteynerin belirlediği serbest süre içinde boşaltılıp iade edilmesini bekler. Süre aşıldığında masraf ortaya çıkabilir. Türkiye'deki uygulamada demuraj ve detention bedelleri tek bir demuraj faturası altında da yansıtılabilmektedir.
Grafik 3 — İthalatta demuraj ve detention
İthalat Ardiye ve Demuraj Karşılaştırması
| Konu | Ardiye | Demuraj / detention |
|---|---|---|
| Ücreti talep eden | Liman işletmecisi | Taşıyıcı / nakliyeci |
| Ücretin konusu | Liman sahasında depolama | Serbest süreyi aşan konteyner kullanımı |
| Serbest süre | İthalat ardiyesinde yok | Taşıyıcının belirlediği süre |
| Liman dışındaki bekleme | Ardiye kapsamında değil | Detention kapsamında olabilir |
İhracatta Ardiye Masrafı Nasıl Oluşur?
İhracat konteynerlerinde taşıyıcılar, limana göre farklı serbest süreler tanıyabilmektedir. Konteyner bu süreyi aşacak şekilde limanda kaldığında ardiye masrafı doğar. APL'nin ihracat tarifesi, standart konteynerlerde serbest sürenin limana göre değişebildiğini göstermektedir.
Grafik 4 — APL ihracat ardiye ücretleri
Ücretler USD / gün / konteyner olarak gösterilmiştir. Görselde reefer konteynerler için serbest süre bulunmadığı ve IMO yüklerde %25 ilave ücret uygulandığı belirtilmektedir. Tablodaki fiyatlar güncel fiyatlar değildir.
Tarifede reefer konteynerler için serbest süre öngörülmemektedir. Bu yüklemelerde limanın düzenlediği ardiye bedeli ihracatçıya yansıtılır. Bu nedenle reefer konteynerin limana girişinin geminin kalkışına yakın planlanması ardiye masrafı açısından önem taşır. Tehlikeli madde içeren yüklerde ise tabloda gösterilen tarifeye %25 ilave ücret uygulanmaktadır.
Sonuç: Ardiye ile Demuraj Aynı Ücret midir?
Hayır. Ardiye, liman işletmesinin konteynerin liman sahasında muhafaza edilmesi karşılığında aldığı ücrettir. Demuraj ve detention ise taşıyıcının konteyner kullanımına ilişkin belirlediği serbest sürenin aşılması durumunda uyguladığı ücretlendirmelerdir.
Demuraj, ithalat aşamasında konteynerin liman içerisinde izin verilen serbest süreden daha uzun beklemesi nedeniyle oluşur. Detention ise konteynerin liman dışına çıkarıldıktan sonra izin verilen sürede taşıyıcıya iade edilmemesi nedeniyle uygulanır.
Dolayısıyla ardiye liman işletmesine, demuraj ve detention ise taşıyıcıya ödenen farklı ücretlerdir.