Konşimento Nedir? Konşimento Çeşitleri, Nasıl Doldurulur ve Akreditifte Kullanımı

13 Kasım 2026 · Özgür EKER (CDCS)

Konşimento (Bill of Lading), denizyolu taşımacılığında kullanılan, yükün taşıyıcı tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren önemli bir taşıma belgesidir. Emre düzenlenen konşimentolar, yük üzerindeki hakları temsil etmeleri ve ciro edilebilmeleri nedeniyle kıymetli evrak niteliği taşımaktadır.

Bu rehberde konşimentonun tanımı, özellikleri, doldurulması, çeşitleri, ciro işlemleri ve akreditif kapsamında kullanımı açıklanmaktadır. Açıklamalar özellikle limandan limana konteyner taşımacılığında kullanılan hat konşimentosuna odaklanmaktadır.

Konşimento Nedir?

Konşimento, taşıyıcı veya onu temsilen kaptan ya da yetkili acente tarafından düzenlenen; malların taşınmak üzere teslim alındığını gösteren ve varış limanında hak sahibine teslim edilmesine ilişkin hükümleri içeren denizyolu taşıma belgesidir. Konşimento, taşıma sözleşmesini içerebilmekte veya sözleşmeye atıf yapabilmektedir.

Taşıma şekli	Belge
Denizyolu	Konşimento (Bill of Lading)
Karayolu	CMR
Havayolu	Air Waybill
Demiryolu	Hamule senedi

Diğer belgeler için Taşıma Belgeleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Konşimentonun Özellikleri Nelerdir?

• Taşıyıcı tarafından veya taşıyıcı adına kaptan ya da yetkili acente tarafından düzenlenip imzalanmaktadır.
• Taşıma sözleşmesini içermekte veya ona atıf yapmaktadır.
• Malların taşıyıcı tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini göstermektedir.
• Varış limanında malların hak sahibine teslimine ilişkin hükümler içermektedir.
• Emre düzenlenen konşimentolar ciro edilebilmekte ve yük üzerindeki hakları temsil etmektedir.

Konşimentoyu Kim Düzenlemektedir?

Konşimentolar taşıyıcı tarafından doğrudan veya taşıyıcıyı temsilen kaptan ya da taşıyıcının acentesi tarafından düzenlenmektedir. Konşimentoda imzayı atan tarafın sıfatı belirtilmektedir.

Yükün Teslim Alınması ve Gemiye Yüklenmesi

Konşimentoda malların taşıyıcı tarafından teslim alındığına ilişkin kayıt bulunabilmektedir. Bazı konşimentolarda doğrudan gemiye yüklemeye ilişkin matbu ibare yer almaktadır. Shipped on Board kaydı, malların gemiye yüklendiğini göstermektedir. Akreditifli işlemlerde yükleme tarihi ayrıca önem taşımaktadır. İlgili örnek için Gemi Yük Almazsa Ne Olur? yazımıza bakabilirsiniz.

Konşimento ve Malların Teslimi

Emre düzenlenmiş konşimentoda, gerekli şekilde cirolanmış orijinal nüshanın varış limanında taşıyıcının acentesine ibraz edilmesi karşılığında yükün hak sahibine teslimi öngörülmektedir. Örneğin, consignee alanından konşimentonun amir bankanın emrine düzenlendiği anlaşılıyorsa, ithalatçı bankanın cirosuyla teslim aldığı orijinal konşimentoyu taşıyıcıya ibraz etmektedir.

Taşıma Sözleşmesi ve Arkası Boş Konşimento

Taşıma sözleşmesi hükümleri genellikle konşimentonun arka yüzünde yer almaktadır. Short Form Bill of Lading veya Blank Back Bill of Lading olarak adlandırılan kısa ya da arkası boş konşimentolarda ise taşıma şartlarının bulunduğu başka bir kaynağa atıf yapılmaktadır.

Konşimento Nasıl Doldurulur?

Konşimento, yükleyicinin hazırladığı konşimento talimatına göre taşıyıcı tarafından düzenlenmektedir. Genellikle önce taslak konşimento hazırlanarak yükleyicinin kontrolüne sunulmakta, onayın ardından nihai konşimento basılmaktadır.

Konşimento Üzerindeki Alanlar ve Açıklamaları

Konşimento alanı	Anlamı ve kullanımı
Shipper	Yükleyici; dış ticarette çoğunlukla ihracatçı.
Consignee	Alıcı veya konşimentonun emrine düzenlendiği taraf.
Notify Party	Varışta bilgilendirilecek taraf; çoğunlukla ithalatçı.
Place of Receipt	Yükün taşıyıcı tarafından teslim alındığı yer; limandan limana taşımada boş olabilir.
Port of Loading	Yükleme limanı; FOB işlemlerinde kararlaştırılan liman.
Port of Discharge	Boşaltma limanı; CFR/CIF işlemlerinde kararlaştırılan liman.
Place of Delivery	Malların alıcıya teslim edileceği yer.
Vessel Name / Voyage No	Gemi adı ve sefer numarası.
Bill of Lading No / Booking Number	Konşimento ve rezervasyon numaraları; yük takibinde kullanılabilir.
Container No / Seal Number	Konteyner ve mühür numaraları.
Packages	Kap adedi; bazı belgelerde konteyner sayısı.
Description of Goods	Yükleyicinin bildirdiği mal tanımı.
Gross Weight	Malların ambalajlarıyla birlikte brüt ağırlığı.
Measurement / Volume	Metreküp cinsinden hacim.
Freight and Charges	Navlun, free time, demurrage ve detention bilgileri.
Number of Original Bills of Lading	Orijinal konşimento nüsha sayısı.
Shipped on Board Date	Malların gemiye yüklendiği tarih.
Place and Date of Issue	Belgenin düzenlenme yeri ve tarihi.
Signature	İmza ve imzalayan tarafın sıfatı.

Shipper, Consignee ve Notify Party Nedir?

Shipper yüklemeyi yapan firmadır. Consignee konşimentonun alıcı veya emre düzenleme bölümüdür. Özellikle emre düzenlenen belgelerde hak sahipliği ve ciro işlemleri açısından önem taşımaktadır. Notify Party ise mallar varış limanına yaklaşırken bilgilendirilecek firmayı göstermektedir.

Place of Receipt, Port of Loading, Port of Discharge ve Place of Delivery

Place of Receipt taşıyıcının yükü teslim aldığı yeri, Port of Loading yükleme limanını, Port of Discharge boşaltma limanını ve Place of Delivery nihai teslim yerini göstermektedir. Limandan limana taşımada Place of Receipt boş bırakılabilmektedir; taşıma varış limanının ötesine uzanıyorsa Place of Delivery kullanılmaktadır.

Gemi, Konteyner ve Rezervasyon Bilgileri

Vessel Name / Voyage No gemi ve seferi; Bill of Lading No konşimento numarasını, Booking Number rezervasyonu, Container No konteyneri ve Seal Number mühür numarasını göstermektedir. Konşimento, rezervasyon ve konteyner numaraları yük takibinde kullanılabilmektedir.

Mal Tanımı, Brüt Ağırlık ve Hacim

Description of Goods yükleyicinin taşıyıcıya bildirdiği mal tanımını içerir. Gross Weight ambalaj dahil brüt ağırlığı, Measurement / Volume ise metreküp cinsinden hacmi göstermektedir. Packages alanı kap adedini belirtmektedir.

Freight Prepaid ve Freight Collect Arasındaki Fark

Navlun kaydı	Anlamı
Freight Prepaid	Navlun ihracatçı tarafından ödenmiş veya ödenecektir.
Freight Collect	Navlun ithalatçı tarafından ödenecektir.

Orijinal Konşimento Sayısı ve Tarihler

Konşimentolar genel olarak üç orijinal ve üç kopya nüsha düzenlenmektedir. Kopyalar çoğunlukla imzasızdır ve mal teslimi için orijinal nüshanın işlevini görmemektedir. Shipped on Board Date yükleme tarihini gösterirken Place and Date of Issue belgenin düzenlenme yeri ve tarihidir; bu iki tarih farklı olabilmektedir.

Konşimento Çeşitleri Nelerdir?

Konşimentolar düzenleyen kuruma, taşıma şekline, taşınan mala, yükün dış görünüşüne ve devredilebilirlik özelliğine göre sınıflandırılmaktadır.

Sınıflandırma	Konşimento türleri
Düzenleyen kuruma göre	Hat konşimentosu, forwarder konşimentosu
Taşıma şekline göre	Limandan limana, multimodal / combined / through
Yükün özelliğine göre	Düzenli hat, charter party
Dış görünüşe göre	Temiz, kirli (kayıtlı)
Devir özelliğine göre	Ciro edilebilir, ciro edilemez

Hat Konşimentosu ve Forwarder Konşimentosu

Hat konşimentosu, taşıyıcının kendi konşimento formu üzerinde taşıyıcı veya yetkili acentesince düzenlenmektedir. Konteyner taşımacılığında yaygındır ve akreditifli işlemlerde sıklıkla talep edilmektedir. Forwarder konşimentosu, forwarder firmanın kendi sıfatıyla hazırlayıp imzaladığı belgedir. Forwarder firmalar ayrıca Negotiable FIATA Multimodal Transport Bill of Lading kullanabilmektedir.

Hat konşimentosu	Forwarder konşimentosu
Taşıyıcının formunda, taşıyıcı veya yetkili acentesince düzenlenir.	Forwarder tarafından kendi konşimento formunda düzenlenir.
Konteyner taşımacılığında yaygındır.	Forwarder aracılığıyla yapılan taşımada kullanılır.

Limandan Limana Konşimento (Ocean Bill of Lading)

Marine Bill of Lading, Ocean Bill of Lading veya Bill of Lading olarak adlandırılabilen bu belge yalnızca yükleme limanı ile varış limanı arasındaki denizyolu taşımasını kapsamaktadır. İzmir Limanı'ndan Cezayir'in Algiers Limanı'na yapılan sevkiyat buna örnektir. Akreditif açısından başlıktan çok belgenin kapsadığı taşıma önem taşımaktadır.

Multimodal Konşimento (Combined Bill of Lading)

Multimodal Bill of Lading, Combined Bill of Lading ve Through Bill of Lading, en az iki farklı taşıma şeklinin kullanıldığı sevkiyatlarda karşılaşılan belgelerdir. Örneğin Kayseri'deki fabrikadan alınan yükün Mersin'e karayoluyla, Mersin'den Djibouti'ye denizyoluyla ve Djibouti'den Etiyopya'daki teslim noktasına demiryoluyla taşınması tek belge kapsamında gösterilebilmektedir.

Aşama	Güzergâh	Taşıma şekli
1	Kayseri – Mersin	Karayolu
2	Mersin – Djibouti	Denizyolu
3	Djibouti – Etiyopya'daki teslim yeri	Demiryolu

Düzenli Hat Konşimentosu ve Charter Party Konşimento

Liner Bill of Lading düzenli konteyner taşımacılığında kullanılmaktadır. Charter Party Bill of Lading ise gemi kiralama esasına dayanan ve özellikle dökme yük taşımalarında karşılaşılan konşimentodur. Örneğin ham yağın tankerle ithalatında charter party konşimento, ambalajlı ürünlerin konteynerle ihracatında düzenli hat konşimentosu kullanılabilmektedir.

Düzenli hat konşimentosu	Charter Party konşimento
Tarifeli konteyner taşımacılığı	Gemi kiralama esaslı taşıma
Sanayi ve tüketim malları	Özellikle dökme yükler

Temiz Konşimento ve Kirli Konşimento

Clean Bill of Lading, yükün dış görünüş itibarıyla kusurlu olduğuna dair olumsuz kayıt içermeyen temiz konşimentodur. Claused Bill of Lading ise yükün dış görünüşüne ilişkin kusur kaydı taşıyan kirli konşimentodur. Konteyner taşımacılığında taşıyıcı çoğunlukla konteynerin dış görünüşünü görebilmektedir.

Temiz konşimento	Kirli konşimento
Yükün dış görünüşüne ilişkin olumsuz kayıt yoktur.	Yükün dış görünüşüne ilişkin kusur kaydı vardır.

Kaynak açıklamasına göre akreditiflerde geçen Clean on Board ifadesinin aynen yazılması şart değildir; Shipped on Board ve Laden on Board gibi yükleme ifadeleri kullanılabilmektedir.

Ciro Edilebilir Konşimento (Negotiable Bill of Lading)

Ciro edilebilir konşimento emre düzenlenmektedir. Örneğin yükleyicinin veya amir bankanın emrine düzenlenebilir. Bu tür belgeler ciro yoluyla devredilebilmekte ve yük üzerindeki hakları temsil etmektedir.

Ciro Edilemez Konşimento (Non-Negotiable Bill of Lading)

Ciro edilemez konşimentolar doğrudan alıcı adına düzenlenmektedir. Straight Bill of Lading doğrudan alıcı adına düzenlenip orijinal nüshalar hâlinde basılabilmektedir; malların teslimine ilişkin uygulama tartışmalıdır. Express Bill of Lading de doğrudan alıcı adına düzenlenmekte, ancak orijinal nüsha basılmamakta ve yük telex release ile teslim edilmektedir.

Özellik	Negotiable B/L	Straight B/L	Express B/L
Düzenleme	Emre	Alıcı adına	Alıcı adına
Ciro	Evet	Hayır	Hayır
Orijinal nüsha	Düzenlenir	Düzenlenebilir	Düzenlenmez
Ayırt edici özellik	Hakların ciroyla devri	Belirli alıcı adına	Telex release ile teslim

Akreditifli İşlemlerde Konşimento Neden Önemlidir?

Konşimento, akreditif kapsamında bankaya ibraz edilen temel taşıma belgelerinden biridir. Taşıyıcı ve imza bilgileri, gemiye yükleme tarihi, yükleme ve boşaltma limanları, consignee alanı ve orijinal nüsha bilgileri akreditif şartlarıyla uyumlu olmalıdır. Uygunsuzluklar rezerv konusu olabilmektedir.

Ayrıntılar için Akreditifte Belge Uygunluğu Kriterleri, Belge Kontrolü ve En Sık Karşılaşılan 10 Akreditif Rezervi yazılarını inceleyebilirsiniz.

Akreditif Kurallarında Konşimento – UCP 600 Madde 20

Madde 20Konşimento

Konşimento, adı ne olursa olsun şu özellikleri taşımalıdır:

Taşımacının adını göstermeli ve taşımacı ya da taşımacı adına adı belirtilen acente veya kaptan ya da kaptan adına adı belirtilen acente tarafından imzalanmalıdır. İmza, taşımacı, kaptan veya acente sıfatıyla tanımlanmalı; acentenin imzası taşımacı veya kaptan adına atıldığını göstermelidir.

Malların akreditifte belirtilen yükleme limanında adı yazılı bir gemiye yüklendiğini göstermelidir. Bu, basılı ibareyle ya da yükleme tarihini içeren bir yükleme kaydıyla (on board notation) gösterilebilir. Yükleme tarihini belirten bir kayıt yoksa belgenin düzenlenme tarihi yükleme tarihidir; kayıt varsa kayıttaki tarih esas alınır. Konşimentoda gemi adı için "intended vessel" veya benzeri bir ifade varsa, yükleme tarihini ve fiilen yüklenen geminin adını gösteren bir yükleme kaydı gerekir.

Akreditifte belirtilen yükleme limanından boşaltma limanına yapılan sevkiyatı göstermelidir. Konşimento, akreditifteki yükleme limanını yükleme limanı olarak göstermiyorsa veya yükleme limanı için "intended" ya da benzeri bir kayıt içeriyorsa; akreditifteki yükleme limanını, yükleme tarihini ve gemi adını gösteren bir yükleme kaydı gerekir. Bu hüküm, adı belirtilen gemiye yüklemenin konşimentoda basılı yazıyla belirtilmiş olması hâlinde de geçerlidir.

Tek orijinal olmalı; birden fazla orijinal düzenlenmişse konşimentoda belirtildiği şekilde tam takım olmalıdır.

Taşıma şartlarını içermeli veya bunları içeren başka bir kaynağa atıf yapmalıdır (kısa form veya arkası boş konşimento). Taşıma şartlarının içeriği incelenmez.

Bir charter party'ye tabi olduğuna dair hiçbir belirti taşımamalıdır.

Bu madde bakımından aktarma, akreditifte belirtilen yükleme limanından boşaltma limanına kadar taşıma sırasında bir gemiden boşaltıp başka bir gemiye yeniden yüklemek demektir.

Taşımanın tamamı aynı konşimento kapsamındaysa, konşimento aktarma yapılacağını veya yapılabileceğini belirtebilir. Akreditif aktarmayı yasaklasa bile, malların konteyner, treyler veya LASH mavnasıyla sevk edildiğini gösteren konşimento, aktarma yapılacağını veya yapılabileceğini belirtse de kabul edilir.

Konşimentoda taşımacının aktarma yapma hakkını saklı tuttuğunu belirten ibareler dikkate alınmaz.

Konşimento Hakkında Sık Sorulan Sorular

Konşimento ne demektir?

Denizyolu taşımalarında kullanılan ve malların teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren taşıma belgesidir.

Bill of Lading ne anlama gelmektedir?

Konşimento belgesinin İngilizce adıdır.

Konşimentoyu kim düzenlemektedir?

Taşıyıcı veya taşıyıcı adına kaptan ya da yetkili acente düzenleyebilmektedir. Forwarder firmalar da kendi konşimentolarını hazırlayabilmektedir.

Konşimento kaç orijinal nüsha düzenlenmektedir?

Genellikle üç orijinal ve üç kopya olarak düzenlenmektedir.

Konşimentoda consignee ne demektir?

Alıcıyı veya konşimentonun emrine düzenlendiği tarafı gösteren alandır.

Shipped on Board ne demektir?

Malların gemiye yüklendiğini gösteren kayıttır.

Temiz konşimento nedir?

Yükün dış görünüşüne ilişkin kusur kaydı içermeyen konşimentodur.

Konşimento ciro edilebilir mi?

Emre düzenlenen konşimentolar ciro edilebilir; doğrudan alıcı adına düzenlenenler ciro edilemez.

Akreditifte konşimento neden rezervli bulunabilir?

Belgenin akreditif şartlarıyla uyumsuzluğu, taşıyıcı ve imza bilgilerindeki uygunsuzluklar veya yükleme tarihinin şartlara uymaması rezerv konusu olabilmektedir.

Sonuç

Konşimento, malların taşınması ve teslimiyle ilgili bilgileri içeren, dış ticarette önemli bir belgedir. Özellikle akreditifli işlemlerde konşimento talimatının ve taslak konşimentonun akreditif şartlarına uygunluğunun kontrol edilmesi önem taşımaktadır.

İlgili sayfalar: Akreditif Nasıl İşler?, Taşıma Belgeleri, Ticari Fatura.

← Örnek Olaylar bölümüne dön