FCR Nedir? Forwarder’s Certificate of Receipt Kullanımı ve Konşimento ile Farkları
FCR (Forwarder’s Certificate of Receipt), malların freight forwarder tarafından teslim alındığını gösteren belgedir. Özellikle EXW ve FCA teslim şekillerinde kullanılabilir. Konşimento (Bill of Lading) ile karıştırılması, akreditifli işlemlerde hatalara neden olabilmektedir.
Freight forwarder, uluslararası ticarette malların alıcıya ulaştırılmasını organize eden; teslim alma, aktarma ve teslim işlemlerini gerçekleştiren taşıma işleri organizatörüdür.
FCR (Forwarder’s Certificate of Receipt) Nedir?
FCR, “Forwarder’s Certificate of Receipt” ifadesinin kısaltmasıdır ve forwarder tarafından malların teslim alındığını gösterir. FIATA (Uluslararası Taşıma İşleri Organizatörleri Dernekleri Federasyonu) tarafından standart formda hazırlanan FIATA FCR belgesini yalnızca FIATA üyesi yetkili nakliyeciler düzenleyebilir. FIATA üyesi olmayan nakliyeciler ise kendi formatlarında FCR belgeleri kullanabilir.
İhracatçı ve İthalatçılar Neden FCR Kullanır?
FCR, ağırlıklı olarak EXW (Ex Works) ve FCA (Free Carrier) teslim şekillerinde kullanılır. EXW teslimde satıcı, malları kendi sahasında alıcının tasarrufuna bırakır; malları toplama aracına yükleme veya ihracat gümrük işlemlerini yapma zorunluluğu bulunmaz. Uygulanabilir olduğu durumlarda gümrük işlemleri alıcıya aittir.
FCA teslimde satıcı, malları belirlenen yerde taşıyıcıya teslim eder ve ihracat gümrük işlemlerini yapar. Teslim yeri fabrika, konteyner terminali veya taşıyıcının deposu olabilir.
Taraflar konşimento gibi bir taşıma belgesi kullanmak istemediklerinde, malların satıcının kontrolünden çıkıp alıcının belirlediği nakliyeciye geçtiğini göstermek için FCR talep edebilir. Akreditifli işlemlerde gemiye yükleme (on board) şartı aranmayan durumlarda da FCR istenebilir.
FCR Belgesinin Temel Özellikleri
- Taşıma sözleşmesi içermez: FCR, bir taşıma sözleşmesi değil, teslim alma teyididir.
- Malların teslim alındığını gösterir: Freight forwarder, malları görünürde iyi durumda kontrolüne aldığını ve alıcının emrine bırakmak veya sevk etmek üzere teslim aldığını teyit eder.
- Ciro edilemez: FCR, kıymetli evrak değildir; alıcının malları teslim alması için orijinal FCR nüshasını ibraz etmesi gerekmez.
FCR ve Konşimento Arasındaki Farklar
Konşimento taşıma sözleşmesini kanıtlar ve emre düzenlendiğinde ciro edilebilir. FCR ise taşıma sözleşmesi içermez ve ciro edilemez. Emre düzenlenmiş konşimentoda mal teslimi için orijinal nüshanın ibrazı gerekirken FCR'de böyle bir zorunluluk bulunmaz.
| Özellik | FCR | Konşimento (B/L) |
|---|---|---|
| Belgenin niteliği | Teslim alma makbuzu | Taşıma belgesi |
| Taşıma sözleşmesi | İçermez | Kanıtlar |
| Ciro | Edilemez | Emre düzenlendiğinde mümkündür |
| Orijinal nüsha ile mal teslimi | Gerekmez | Emre düzenlenen konşimentoda gerekir |
| UCP 600 Madde 19–25 | Bu maddeler kapsamında taşıma belgesi değildir | İlgili taşıma belgesi hükümlerine tabidir |
| Shipped on Board bilgisi | Zorunlu değildir | Gemiye yükleme konşimentosunda yer alır |
Akreditifli İşlemlerde FCR Nasıl İncelenir?
FCR, UCP 600 Madde 19–25 kapsamında bir taşıma belgesi olarak incelenmez. Akreditifte açıkça belirtilen şartlara ve aksi belirtilmedikçe UCP 600 Madde 14(f) hükümlerine göre incelenir.
Forwarder’s Certificate of Receipt (FCR) Belge Örneği
Aşağıda FCR'nin temel alanlarını gösteren sade bir belge örneği bulunmaktadır.
We certify having assumed control of the above mentioned consignment in external apparent good order and condition.
with irrevocable instructions
Remarks
Instructions as to freight and charges
Forwarding instructions can only be cancelled or altered if the original Certificate is surrendered to us, and then only provided we are still in a position to comply with such cancellation or alteration.
Instructions authorizing disposal by a third party can only be cancelled or altered if the original Certificate of Receipt is surrendered to us, and then only provided we have not yet received instructions under the original authority.
Eğitim amaçlı örnektir; FIATA tarafından düzenlenmiş resmî belge değildir.
Sonuç
EXW ve FCA teslim şekillerinde ihracatçı, ana taşıma başlamadan teslim yükümlülüğünü yerine getirebilir. Ana taşıma başlamadan ödeme almak istendiğinde FCR kullanılabilir. Ancak FCR, konşimento gibi bir taşıma belgesi olmadığından bankalar ve ithalatçılar açısından çeşitli riskler doğurabilir.
İlgili Sayfalar
Akreditif İşleminiz İçin Uzman Desteği
İhracat veya ithalat akreditifinizin incelenmesi ve belgelerinizin kontrolü için online danışmanlık alın.
0 232 344 0 973