AKREDİTİF DANIŞMANLIK Tecrübe ve Uzmanlığın Buluştuğu Nokta0 232 344 0 973Özgür EKER (CDCS)
Ana Sayfa / Örnek Olaylar / Havayolu Taşıma Senedi

Havayolu Taşıma Senedi (AWB) Nedir? 25 Alanın Açıklaması

16 Kasım 2026 · Özgür EKER (CDCS) · Örnek Olay 49

Air Waybill (AWB), uluslararası hava kargo taşımalarında kullanılan ve Türkçede havayolu taşıma senedi olarak adlandırılan belgedir. Taşıyıcının malları teslim aldığını gösterir ve taşıma sözleşmesine ilişkin koşulları içerir. İthalat ve ihracat işlemlerinde kullanılan bu belgenin düzenlenişi, nüshaları ve alanları aşağıda ele alınmaktadır.

Havayolu Taşıma Senedini Kim Düzenler?

AWB, hava kargo taşımacılığı yapmaya yetkili taşıyıcılar veya yetkilendirilmiş yük komisyoncuları tarafından düzenlenir. Metinde adı geçen IATA, International Air Transport Association (Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği) ifadesinin kısaltmasıdır.

IATA üyesi kuruluşlar arasında kendi uçaklarıyla kargo taşıyan havayolları ve havayolu taşımacılığında aracılık eden yetkili freight forwarder şirketleri bulunur.

Air Waybill Formlarının İki Türü

Havayolu şirketine özel AWB (Airline Air Waybill)

Formun sağ üst bölümünde havayolu şirketinin adı önceden basılıysa, belge o taşıyıcıya özel hazırlanmıştır. Örneğin Kore Hava Yolları adına basılan form, başka bir havayolu tarafından kullanılamaz. THY, DHL ve TNT gibi taşıyıcıların da kendilerine özgü matbu formları bulunmaktadır.

180-180-
Shipper's Name and Address
KOREAN AIR
Air WaybillAir Consignment NoteIssued by KOREAN AIR LINES CO., LTD.
Consignee's Name and Address
Copies 1, 2 and 3 of this Air Waybill are originals and have the same validity.

It is agreed that the goods described herein are accepted in apparent good order and condition for carriage, subject to the conditions of contract.

Issuing Carrier's Agent Name and City
Kore Hava Yolları adına düzenlenen havayolu taşıma senedinde taşıyıcı adı sağ üst köşede matbu olarak yer alır.

Nötr AWB (Neutral Air Waybill)

Üzerinde belirli bir havayolunun adı önceden yer almayan nötr formlar, özellikle IATA üyesi yük komisyoncularınca kullanılır. Taşıma sözleşmesi hükümlerini içeren bu formların ilgili bölümüne firmanın kaşesi basılır.

Havayolu Konşimentosunun Temel Özellikleri

Havayolu taşıma senedi hem taşıma sözleşmesi koşullarını içerir hem de yükün taşıyıcı tarafından dış görünüşü itibarıyla sağlam biçimde teslim alındığını gösterir. Sözleşme hükümleri çoğunlukla belgenin arka yüzünde bulunur.

Önemli: AWB, malların mülkiyet hakkını temsil eden bir belge değildir. Bu nedenle ciro edilemez (non-negotiable).

AWB Kaç Orijinal Nüsha Düzenlenir?

Havayolu taşıma senetleri genellikle 3 orijinal ve 9 kopya olmak üzere 12 nüshalık set halinde hazırlanır. Kopya sayısı taşıyıcıya göre değişebilse de üç orijinal nüshanın işlevi aynıdır.

Original 1 — For CarrierTaşıyıcı nüshası; genellikle yeşil renkte basılır ve taşıyıcıda saklanır.
Original 2 — For ConsigneeAlıcı nüshası; genellikle pembe renktedir ve varış havalimanında alıcıya verilir.
Original 3 — For ShipperYükleyici nüshası; genellikle mavi renktedir ve kalkış noktasında yükleyiciye teslim edilir.

Akreditif açısından: Havayolu taşıma senedi istenen akreditiflerde, genellikle Original for Shipper nüshasının ibrazı talep edilir.

Havayolu Taşıma Senedi Çeşitleri Nelerdir?

Havayolu taşıma senetleri, düzenleyen kuruluş bakımından iki temel grupta incelenebilir:

  • House Air Waybill (HAWB): Freight forwarder firmaları tarafından hazırlanan havayolu taşıma senedidir.
  • Master Air Waybill (MAWB): Havayolu firmalarının doğrudan düzenlediği havayolu taşıma senedidir.

Havayolu şirketlerince düzenlenen taşıma senetlerinde, daha önce açıklandığı gibi, taşıyıcının logosu genellikle belgenin sağ üst köşesinde bulunur.

Havayolu Taşıma Senedi Nasıl Doldurulur?

Havayolu taşıma senedindeki 1–25 numaralı alanlar aşağıda gösterilmiştir.

AIR WAYBILL Havayolu Taşıma Senedi
1Shipper’s Name / Address
2Shipper’s Account No.
3Consignee’s Name / Address
4Consignee’s Account No.
5Issuing Carrier’s Agent
6Accounting Information
7Agent’s IATA Code
8Account Number
9Airport of Departure
10Routing / Destination
11Declared Value for Carriage
12Declared Value for Customs
13Airport of Destination
14Amount of Insurance
15Handling Information
16No. of Pieces
17Gross Weight
18Weight Unit
19Rate Class
20Chargeable Weight
21Rate / Charge
22Total
23Nature and Quantity of Goods
24Signature of Shipper or Agent
25Executed On / Carrier Signature
ORIGINAL FOR SHIPPER

AWB Üzerindeki 25 Alanın Açıklaması

No.AlanAçıklama
1Shipper’s Name, Address and PhoneYükleyici veya ihracatçının unvanı, adresi ve iletişim bilgileri.
2Shipper’s Account NumberYükleyicinin havayolu şirketindeki hesap numarası varsa yazılır; isteğe bağlıdır.
3Consignee’s Name, Address and PhoneAlıcının adı veya unvanı, adresi ve iletişim bilgileri.
4Consignee’s Account NumberAlıcının havayolu şirketinde hesabı bulunuyorsa hesap numarası; aksi durumda boş bırakılır.
5Issuing Carrier’s Agent, Name and CityYetkili havayolu acentesinin adı ve kayıtlı olduğu şehir.
6Accounting InformationAlıcıdan farklı bir bildirim tarafı varsa bilgileri; bazı taşıyıcılarda akreditif numarası gibi ek bilgiler.
7Agent’s IATA CodeYetkili acentenin IATA kodu.
8Account NumberYetkili acentenin hesap numarası.
9Airport of DepartureKalkış havalimanı; genellikle üç harfli IATA koduyla.
10Routing and Destination by First Carrierİlk taşıyıcı tarafından belirlenen taşıma güzergâhı.
11Declared Value for CarriageTaşıma amacıyla beyan edilen mal değeri.
12Declared Value for CustomsGümrük işlemleri için beyan edilen mal değeri.
13Airport of DestinationVarış havalimanı.
14Amount of InsuranceTaşıyıcı üzerinden sigorta istenmişse sigorta tutarı; isteğe bağlı.
15Handling InformationYüklemeye ilişkin diğer bilgiler; bazı taşıyıcılar akreditif numarasını burada gösterebilir.
16Number of PiecesYüklemedeki kap veya parça sayısı.
17Gross WeightYükün brüt ağırlığı.
18Weight UnitFormda ağırlık için kullanılan birim alanı.
19Rate ClassFormda ücret sınıfının gösterildiği alan.
20Chargeable WeightNavluna esas ağırlık; brüt ve hacimsel ağırlıktan büyük olanı.
21Rate / ChargeFormdaki taşıma ücreti oranı veya tutarı alanı.
22Totalİlgili ücretin toplam tutarı.
23Nature and Quantity of GoodsMal tanımı, paket ölçüleri ve kap adedi gibi bilgiler.
24Signature of Shipper or AgentYükleyicinin veya temsilcisinin imzası.
25Executed On / Carrier SignatureBelgenin düzenlendiği yer ve tarih ile taşıyıcı veya acente imzası.

Akreditifli Ödemelerde Dikkat Edilecek Nokta

Hava kargosu, bankalar üzerinden gönderilen belgelerden günler, hatta haftalar önce varış noktasına ulaşabilir. Bu nedenle havayolu taşıma senedi akreditifli işlemlerde kullanılırken belgelerin ulaşma süresi özellikle dikkate alınmalıdır.

Havayolu Taşıma Senedi ile İlgili Akreditif Kuralları Nelerdir?

UCP 600 Madde 23, havayolu taşıma belgesine ilişkin kuralları düzenler. Maddenin kısa açıklaması şöyledir:

Madde 23 – Havayolu Taşıma Belgesi

Havayolu taşıma belgesi, hangi adla düzenlenirse düzenlensin, aşağıdaki özellikleri taşımalıdır:

  • Taşımacı ve imza: Taşımacının adı belirtilmeli; belge taşımacı veya taşımacı adına hareket eden, adı gösterilmiş bir acente tarafından imzalanmalıdır. İmzada taşımacı ya da acente sıfatı anlaşılmalı; acentenin imzasının taşımacı adına atıldığı belirtilmelidir.
  • Malların kabulü: Malların taşınmak üzere teslim alındığı gösterilmelidir.
  • Düzenlenme ve yükleme tarihi: Belgede düzenlenme tarihi bulunmalıdır. Fiilî yükleme tarihini gösteren özel bir kayıt yoksa düzenlenme tarihi yükleme tarihi kabul edilir. Özel kayıt varsa o kayıttaki tarih esas alınır. Uçuş veya sefer numarası ve tarihi gibi diğer bilgiler yükleme tarihini belirlemek için kullanılmaz.
  • Havalimanları: Akreditifte belirtilen kalkış ve varış havalimanları belgede gösterilmelidir.
  • Orijinal nüsha: Akreditifte tam takım orijinal istense bile gönderene ait orijinal nüsha (original for consignor/shipper) sunulmalıdır.
  • Taşıma şartları: Belge taşıma koşullarını içermeli veya bunların bulunduğu başka bir kaynağa atıfta bulunmalıdır. Bu koşulların içeriği incelenmez.
  • Aktarma tanımı: Aktarma, akreditifte belirtilen kalkış havalimanından varış havalimanına yapılan taşıma sırasında yükün bir uçaktan boşaltılıp başka bir uçağa yeniden yüklenmesidir.
  • Aktarmanın kabulü: Taşımanın tamamı aynı havayolu taşıma belgesi kapsamındaysa, belgede aktarma yapılacağı veya yapılabileceği belirtilebilir. Akreditif aktarmayı yasaklasa bile böyle bir havayolu taşıma belgesi kabul edilir.

Uyarı: Bu açıklamalar UCP 600 kurallarını birebir yansıtmaz; yalnızca kısa açıklama niteliğindedir ve bağlayıcı metnin yerine geçmez. Kuralların asıl ve resmî metni ICC (Uluslararası Ticaret Odası) üzerinden satın alınabilir.